صندوق های طلا (Gold Funds) ابزار سرمایه گذاری مبتنی بر دارایی های طلایی (گواهی سپرده سکه، قراردادهای آتی یا طلای خزانه) هستند که امکان قرارگیری در معرض قیمت طلا را بدون نگهداری فیزیکی فراهم می کند و در چارچوب مدیریت سرمایه در طلا به بهینه سازی ریسک و بازده کمک می کنند.
نمونه واقعی در سطح بین المللی، [ETF] های طلا مانند [GLD] است؛ در “2025” موج ورود سرمایه به صندوق های طلای جهان دوباره پررنگ شد و تقاضای سرمایه گذاری نقشی محوری در رشد بازار ایفا کرد.
مطابق گزارش «شورای جهانی طلا»، تقاضای طلا در “فصل دوم 2025” به «1٬249 تن» رسید و از نظر ارزشی به “132 میلیارد دلار (رکورد تاریخی)” رسید و ارزش دارایی تحت مدیریت صندوق های طلای جهانی نیز به اوج تاریخی نزدیک شد.
در بُعد کلان، کاهش «نرخ بهره فدرال رزرو» در سپتامبر 2025 و سیگنال تسهیل بیشتر، بر دلار و انتظارات تورمی اثر گذاشت؛ عواملی که معمولاً به نفع طلا و صندوق های آن است.
برای معامله گران فعال، دانستن این که حجم گردش روزانه بازار فارکس حدود 7.5 تریلیون دلار است اهمیت دارد؛ زیرا نوسانات ارز می تواند [NAV] صندوق ها را تغییر دهد.
در طراحی استراتژی طلا، زمان بندی ورود، کارمزدها و همبستگی با شاخص دلار باید سنجیده شود؛ و برای مقایسه عملی گزینه ها، معرفی بهترین صندوق های طلا در ایران نیز راهگشا است.
| شاخص های منتخب 2025 | مقدار/رویداد |
|---|---|
| تقاضای جهانی طلا (Q2) | 1٬249 تن / 132 میلیارد دلار |
| وضعیت صندوق های طلا | اوج تاریخی AUM جهانی |
| سیاست پولی آمریکا | یک نوبت کاهش نرخ در سپتامبر 2025 |
| حجم روزانه فارکس | ≈7.5 تریلیون دلار (آخرین آمار BIS) |
خرید و نگهداری طلای فیزیکی همیشه آسان و کم خطر نیست، اینجاست که “صندوق های طلا” وارد میدان می شوند. این ابزارهای مالی نوین، راهی ساده و کم دردسر برای سرمایه گذاری در بازار طلا فراهم می کنند. اما صندوق طلا دقیقا چیست و چطور کار می کند؟
در این مطلب، همه چیز درباره “صندوق های طلا چیست؟” را خواهیم آموخت. برای فهم سریع ساز و کار و انتخاب هوشمندانه، ادامه مطلب را از دست ندهید.
صندوق طلا نوعی صندوق سرمایه گذاری است که بخش عمده دارایی خود را در طلا یا اوراق بهادار مرتبط با طلا سرمایه گذاری می کند. این صندوق ها به سرمایه گذاران امکان می دهند بدون نیاز به خرید و نگهداری فیزیکی طلا، از مزایای سرمایه گذاری در این فلز گرانبها بهره مند شوند.
اهمیت صندوق های طلا از چند جنبه قابل بررسی است:
صندوق سرمایه گذاری طلا، یک نهاد مالی است که منابع مالی سرمایه گذاران را جمع آوری کرده و آن را عمدتا در طلا یا اوراق بهادار مرتبط با طلا سرمایه گذاری می کند. این صندوق ها معمولا به دو شکل صندوق های etf (صندوق های قابل معامله در بورس) و صندوق های مشترک عرضه می شوند.
در ایران، صندوق های طلا عموما به شکل صندوق ای تی اف (ETF) هستند و حداقل 70% از دارایی آنها باید در گواهی سپرده طلا یا شمش طلا سرمایه گذاری شود.
20% دیگر می تواند در اوراق مشتقه مبتنی بر طلا و 10% باقیمانده در اوراق با درآمد ثابت سرمایه گذاری شود.
هر واحد از این صندوق ها نماینده بخش کوچکی از کل دارایی صندوق است. ارزش این واحدها با توجه به قیمت طلا و عملکرد مدیریت صندوق تغییر می کند.
مکانیزم کار صندوق های طلا به این صورت است:
در بازار سرمایه ایران، صندوق های طلا عمدتا به شکل ETF عرضه می شوند. برخی از انواع رایج این صندوق ها عبارتند از:
| نوع صندوق | ویژگی اصلی | سطح ریسک |
| مبتنی بر طلای فیزیکی | امنیت بالا | کم |
| مبتنی بر اوراق مشتقه | بازدهی بالقوه بیشتر | متوسط تا بالا |
| ترکیبی | تعادل بین امنیت و بازدهی | متوسط |
در بازار سرمایه ایران، صندوق های طلا متنوع ای فعالیت می کنند. برخی از شناخته شده ترین صندوق ها در این بخش کوتاه بررسی شده است:
صندوق های طلا کارگزاری مفید «عیار مفید» با نماد «عیار» یکی از بزرگ ترین و محبوب ترین صندوق های طلا در بورس کالای ایران است. این صندوق زیرمجموعه گروه مالی مفید است و به خاطر نقدشوندگی بسیار بالا، حجم دارایی بزرگ و سابقه چندساله، بین سرمایه گذاران خرد و حرفه ای جایگاه ویژهای دارد.
ویژگی های کلیدی صندوق عیار مفید:
تاریخ تأسیس: 30 خرداد 1397
حجم دارایی: بیش از حدود 140 هزار میلیارد تومان خالص ارزش دارایی ها (NAV) بر اساس آخرین گزارش ها
ترکیب دارایی: عمدتاً گواهی سپرده سکه و شمش طلا و سایر اوراق مبتنی بر طلا (حدود 90–99% دارایی)، به همراه سهم بسیار کوچکی وجه نقد و سایر دارایی ها مطابق مقررات صندوق های طلا.
صندوق طلای لوتوس یکی از قدیمی ترین و بزرگ ترین صندوق های طلا در ایران است. این صندوق با نماد “طلا” در بورس معامله می شود و به دلیل حجم بالای معاملات، از نقدشوندگی خوبی برخوردار است.
ویژگی های کلیدی صندوق لوتوس:
صندوق طلای مثقال با نماد “مثقال” یکی دیگر از صندوق های معتبر طلا در بازار ایران است. این صندوق نیز از نقدشوندگی بالایی برخوردار است و عملکرد قابل قبولی در سال های اخیر داشته است.
ویژگی های کلیدی صندوق مثقال:
صندوق طلا کهربا یا همان صندوق سرمایه گذاری «پشتوانه سکه طلا کهربا» با نماد «کهربا» از صندوق های طلای زیرمجموعه گروه مالی کاریزما است. این صندوق قابل معامله (ETF) بوده و امکان سرمایه گذاری غیرمستقیم در سکه طلا را با سرمایه های نسبتاً کوچک و از طریق سامانه های آنلاین کارگزاری ها فراهم می کند.
ویژگی های کلیدی صندوق کهربا:
تاریخ تأسیس / شروع به کار: 3 مرداد 1400
حجم دارایی: حدود 28 هزار میلیارد تومان خالص ارزش دارایی ها بر اساس داده های آخرین گزارش های آماری
ترکیب دارایی: تمرکز اصلی بر گواهی سپرده سکه طلا و سایر اوراق مبتنی بر طلا (مطابق مقررات، حداقل حدود 70% روی گواهی سپرده طلا و بخش باقی مانده روی اوراق مشتقه، ابزارهای مالی و وجه نقد).
«صندوق طلا گنج» (صندوق س. طلا کیمیا زرین کاردان) با نماد «گنج» یک صندوق ETF مبتنی بر طلا است که توسط تأمین سرمایه کاردان مدیریت می شود. این صندوق بعد از سال ها فعالیت به عنوان صندوق قدیمی کیمیا زرین کاردان، در دی 1401 به صندوق قابل معامله طلا تبدیل شد و امروز یکی از گزینه های پربازده بازار صندوق های طلا به حساب می آید.
ویژگی های کلیدی صندوق گنج:
تاریخ تأسیس / شروع فعالیت به عنوان ETF طلا: 19 دی 1401 (تبدیل به صندوق قابل معامله با پشتوانه طلا)
حجم دارایی: حدود 17 هزار میلیارد تومان خالص ارزش دارایی ها بر اساس آخرین آمار منتشرشده برای صندوق کیمیا زرین کاردان
ترکیب دارایی: حداقل 70% سرمایه در گواهی سپرده سکه طلا، و بخش باقی مانده در اوراق مشتقه مبتنی بر طلا، ابزارهای مالی مرتبط و وجه نقد برای مدیریت نقدشوندگی.
«صندوق طلا رهاورد» در واقع به یک صندوق مستقل خاص اشاره نمی کند؛ منظور معمولاً مجموعه صندوق های طلا و شاخص صندوق های طلا در پلتفرم ره آورد 365 است.
ره آورد 365 ابزارهایی مثل نقشه بازار صندوق های طلا، شاخص اختصاصی صندوق های طلا و صفحه های تحلیلی برای صندوق هایی مثل «طلا، عیار، گنج، کهربا، مثقال و…» ارائه می دهد؛ چیزی که برای سرمایه گذار، یک «داشبورد تحلیلی صندوق های طلا» شبیه یک صندوق مادر یا مرجع تحلیلی ساختگی می سازد.
ویژگی های کلیدی صندوق های طلا در ره آورد (صندوق طلا رهاورد):
تاریخ راهاندازی: شاخص و نقشه بازار صندوق های طلا ره آورد در سال های اخیر (1402–1403 به بعد) روی سایت رهآورد 365 معرفی شده و مرتب توسعه پیدا می کند؛ یک تاریخ ثبت شده واحد مثل صندوق های بورسی برای آن وجود ندارد؛
حجم دارایی: به جای یک صندوق، ره آورد داده های ده ها صندوق طلا را پوشش می دهد؛ مجموع ارزش بازار این صندوق ها به ده ها هزار میلیارد تومان می رسد و در صفحه بازار طلا ره آورد قابل مشاهده و مقایسه است؛
ترکیب دارایی: ترکیب دارایی ها بستگی به خود هر صندوق دارد، اما در اکثر صندوق های طلایی که در ره آورد پوشش داده می شوند، هسته اصلی پرتفوی شامل گواهی سپرده سکه و شمش طلاست و بخش کوچک تری به اوراق مشتقه مبتنی بر طلا، اوراق با درآمد ثابت و وجه نقد اختصاص دارد؛ این ترکیب را می توان در صفحه هر صندوق در ره آورد به صورت نموداری دید.
صندوق طلای کیان یکی از صندوق های موفق طلا در ایران است که با نماد “گوهر” در بورس کالا معامله می شود. این صندوق زیر نظر شرکت تأمین سرمایه کیان فعالیت می کند و از نظر نقدشوندگی و بازدهی همواره جزو گزینه های محبوب سرمایه گذاران بوده است.
ویژگی های کلیدی صندوق کیان:
تاریخ تأسیس: 1396
حجم دارایی: بیش از 4 هزار میلیارد تومان
ترکیب دارایی: گواهی سپرده سکه طلا (بیش از 90%) و اوراق مشتقه طلا
مزیت مهم: کارمزد پایین و شفافیت در معاملات، مناسب برای سرمایه گذاران کوتاه مدت و بلندمدت
صندوق طلای زرافشان امید ایرانیان با نماد “زر” در بورس کالا معامله می شود و مدیریت آن بر عهده کارگزاری امید ایرانیان است. این صندوق یکی از گزینه های پرمعامله در میان صندوق های طلا به شمار می رود و به دلیل پشتوانه قوی دارایی های خود، مورد توجه سرمایه گذاران حرفه ای قرار گرفته است.
ویژگی های کلیدی صندوق زرافشان:
تاریخ تأسیس: 1396
حجم دارایی: حدود 6 هزار میلیارد تومان
ترکیب دارایی: گواهی سپرده سکه طلا و قراردادهای آتی
مزیت مهم: نقدشوندگی بالا و سابقه عملکرد مثبت در دوره های افزایش قیمت طلا
نکته مهم این است که بانک ملی در حال حاضر صندوق ETF طلا مثل عیار یا کهربا در بورس کالا ندارد؛ چیزی که بیشتر با عنوان «صندوق طلا بانک ملی» شناخته می شود در واقع همان صندوق امانات طلا است؛ یعنی محفظه های امنی که در خزانه شعب منتخب بانک ملی برای نگهداری طلا، سکه و جواهرات اجاره داده می شود. این خدمت برای کسانی مناسب است که می خواهند طلا را فیزیکی نگه دارند اما دغدغه امنیت و سرقت را دارند.
ویژگی های کلیدی صندوق امانات طلا بانک ملی:
تاریخ راه اندازی: خدمت صندوق امانات سال ها است در بانک ملی ارائه می شود و در حال حاضر در ده ها شعبه منتخب سراسر کشور فعال است (مثلاً طبق برخی گزارش ها، حدود 68 شعبه این خدمت را ارائه می دهند).
حجم دارایی: عدد ثابتی ندارد و متناسب با حجم طلا و اشیای قیمتی مشتریان متغیر است؛ بانک صرفاً فضای امن و زیرساخت نگهداری را فراهم می کند، مالکیت طلا کاملاً متعلق به مشتری است.
ترکیب دارایی: به جای سبد اوراق، «دارایی» این صندوق ها شامل طلا، سکه، جواهرات و اسناد ارزشمند خود مشتریان است که در صندوق های امانات نگهداری می شوند؛ بانک روی این طلاها سرمایه گذاری بورسی انجام نمی دهد و فقط نقش نگهدارنده امن را دارد.
سرمایه گذاری در صندوق های طلا مزایای متعددی دارد که آن را به گزینه ای جذاب برای بسیاری از سرمایه گذاران تبدیل کرده است:

یکی از مهمترین مزایای صندوق های طلا، نقدشوندگی بالای آنهاست. برخلاف طلای فیزیکی که فروش آن ممکن است زمانبر باشد، واحدهای صندوق طلا را می توان به سرعت و با هزینه کم در بازار ثانویه به فروش رساند.
این ویژگی به سرمایه گذاران امکان می دهد در صورت نیاز، به سرعت سرمایه خود را نقد کنند یا در شرایط مناسب بازار، موقعیت خود را تغییر دهند.
صندوق های طلا ابزار مناسبی برای تنوع بخشی به سبد سرمایه گذاری هستند. طلا معمولا همبستگی منفی با سایر دارایی ها مانند سهام دارد، یعنی وقتی ارزش سهام کاهش می یابد، قیمت طلا اغلب افزایش می یابد.
این ویژگی باعث می شود اضافه کردن صندوق طلا به پرتفوی سرمایه گذاری، ریسک کلی سبد را کاهش دهد و از سرمایه در برابر نوسانات بازار محافظت کند.
صندوق های طلا توسط مدیران حرفه ای و با تجربه اداره می شوند. این افراد دانش و تخصص لازم برای تحلیل بازار طلا و اتخاذ تصمیمات سرمایه گذاری مناسب را دارند.
علاوه بر این، نگهداری طلا توسط صندوق ها در شرایط امن و تحت نظارت انجام می شود. این موضوع نگرانی های مربوط به سرقت یا آسیب دیدن طلای فیزیکی را از بین می برد.
با وجود مزایای فراوان، سرمایه گذاری در صندوق های طلا نیز مانند هر سرمایه گذاری دیگری، با برخی ریسک ها و معایب همراه است:

یکی از معایب صندوق های طلا، وجود هزینه های جاری و کارمزد است. این هزینه ها شامل کارمزد مدیریت، هزینه های عملیاتی و گاهی کارمزد معاملات می شود.
هر چند این هزینه ها معمولا درصد کمی از کل سرمایه گذاری را تشکیل می دهند، اما در طولانی مدت می توانند بر بازدهی کلی سرمایه گذاری تاثیر بگذارند. بنابراین، مقایسه نرخ کارمزد صندوق های مختلف قبل از سرمایه گذاری اهمیت دارد.
ارزش واحدهای صندوق طلا مستقیما به قیمت طلا در بازار جهانی وابسته است. این یعنی سرمایه گذاران در معرض ریسک نوسانات قیمت طلا قرار دارند.
اگرچه طلا به عنوان پناهگاه امن شناخته می شود، اما قیمت آن نیز می تواند تحت تاثیر عوامل مختلف اقتصادی و ژئوپلیتیکی دچارنوسان شود. بنابراین، سرمایه گذاران باید آمادگی مواجهه با این نوسانات را داشته باشند و افق سرمایه گذاری بلندمدت تری را در نظر بگیرند.
مقایسه صندوق های طلا با سرمایه گذاری مستقیم در طلای فیزیکی می تواند به سرمایه گذاران در انتخاب گزینه مناسب کمک کند:
| ویژگی | صندوق طلا | طلای فیزیکی |
| نقدشوندگی | بالا | متوسط |
| هزینه نگهداری | کم (کارمزد مدیریت) | بالا (بیمه، صندوق امانات) |
| امنیت | بالا (مدیریت حرفه ای) | متوسط (ریسک سرقت) |
| مالکیت مستقیم | خیر | بله |
| امکان سرمایه گذاری خرد | بله | محدود |
هر دو روش مزایا و معایب خود را دارند. صندوق های طلا برای سرمایه گذارانی که به دنبال راهی ساده و کم دردسر برای سرمایه گذاری در طلا هستند، مناسب تر است. در مقابل، خرید طلای فیزیکی برای کسانی که مایل به مالکیت مستقیم هستند، جذاب تر خواهد بود.
خرید واحدهای صندوق طلا در ایران نسبتا ساده است. مراحل کلی به شرح زیر است:
برای سرمایه گذاری در صندوق های طلا، این مراحل را دنبال کنید:
هنگام سرمایه گذاری در صندوق های طلا، به این نکات توجه کنید:
صندوق های طلا ابزاری ارزشمند برای سرمایه گذاران علاقه مند به بازار طلا هستند. آنها امکان سرمایه گذاری ساده، کم هزینه و نسبتا ایمن در طلا را فراهم می کنند. با این حال، مانند هر سرمایه گذاری دیگری، آگاهی از ریسک ها و انجام تحقیقات کافی قبل از سرمایه گذاری ضروری است.
به نظر می رسد برای سرمایه گذارانی که به دنبال تنوع بخشی به سبد دارایی خود و محافظت در برابر تورم هستند، اختصاص بخشی از سرمایه به صندوق های طلا می تواند گزینه مناسبی باشد. البته باید توجه داشت که این صندوق ها نباید تنها گزینه سرمایه گذاری باشند و باید در کنار سایر دارایی ها مورد استفاده قرار گیرند.
بله، با توجه به روند صعودی بلندمدت قیمت طلا، معمولا سودآور است اما نوسانات کوتاه مدت نیز وجود دارد.
با خرید یک واحد صندوق (معمولاً کمتر از یک سکه کامل) می توان وارد شد؛ حدود چندصد هزار تومان.
معمولا خیر، اما برخی صندوق ها در شرایط خاص این امکان را فراهم می کنند.
بله، چون پشتوانه صندوق گواهی سپرده سکه طلاست، اما همچنان با ریسک نوسان قیمت مواجه است.
افرادی که به دنبال حفظ ارزش پول، پوشش ریسک تورم و دسترسی آسان به بازار طلا هستند.
زمانی که پیش بینی افزایش قیمت طلا یا کاهش ارزش پول ملی وجود دارد.