بازار نقره ایران در مدت کوتاهی از یک بازار محدود و فیزیکی به بخشی قابلتوجه از بورس کالا تبدیل شده است؛ بهطوریکه اکنون 8 صندوق مبتنی بر نقره در این بازار حضور دارند و ارزش معاملات آنها تنها در روز “25 خرداد 1405” به حدود “1٬341 میلیارد تومان” رسید.
همچنین تحولات بازار فارکس، سیاستهای پولی اقتصادهای بزرگ و تغییرات نرخ ارز میتوانند بر روند قیمت جهانی فلزات گرانبها و در نهایت ارزش ریالی صندوق های نقره اثر بگذارند.
این رشد سریع، انتخاب بهترین صندوق های نقره در بورس ایران را به تصمیمی مهمتر از مقایسه ساده بازدهی چندروزه تبدیل کرده است.
سرمایهگذار باید علاوه بر عملکرد گذشته، فاصله قیمت تابلو با [NAV]، حجم معاملات، قدرت بازارگردان و سهم گواهی سپرده شمش نقره در سبد صندوق را بررسی کند؛ زیرا طبق ضوابط، حداقل [70%] دارایی این صندوقها باید به «گواهی سپرده نقره» اختصاص یابد.
در میان “صندوق های نقره در بورس ایران”، نمادهایی مانند «نقران، سیلور، سیمین و نقرابی» سابقه معاملاتی بیشتری دارند؛ درحالیکه صندوقهای جدیدتر نیز رقابت این بازار را افزایش دادهاند.
برای تشخیص بهترین صندوق های نقره برای سرمایه گذاری باید اثر همزمان قیمت جهانی نماد نقره در فارکس (XAG/USD)، نرخ دلار داخلی و حباب صندوق را در نظر گرفت.
در ادامه بررسی میکنیم صندوق های نقره در بورس کدامند و هر گزینه برای چه نوع سرمایهگذاری مناسبتر است.
صندوق نقره نوعی صندوق قابل معامله یا ETF کالایی است که بخش اصلی دارایی خود را به گواهی سپرده شمش نقره و ابزارهای مالی مبتنی بر آن اختصاص میدهد.
سرمایهگذار بهجای خرید شمش، پرداخت هزینه نگهداری و بررسی اصالت، واحدهای صندوق را از سامانه کارگزاری خریداری میکند.
طبق ضوابط این صندوقها، حداقل ۷۰ درصد دارایی باید در گواهی سپرده کالایی شمش نقره سرمایهگذاری شود. بخش دیگر میتواند شامل ابزارهای مشتقه، اوراق کمریسک یا وجه نقد باشد. در نتیجه، بازده صندوق معمولاً از قیمت داخلی نقره پیروی میکند، اما دقیقاً با آن برابر نیست.
چهار عامل اصلی بر ارزش واحدهای صندوق اثر دارند:
برای معاملهگران فارکس، ارتباط صندوق نقره با XAG/USD اهمیت زیادی دارد. رشد همزمان اونس جهانی نقره و نرخ دلار در ایران میتواند ارزش ریالی دارایی را تقویت کند؛ در مقابل، افت هرکدام ممکن است بخشی از بازده عامل دیگر را خنثی کند.
فهرست بازارگردانان بورس کالای ایران هشت صندوق نقره را نشان میدهد. چهار صندوق نخست سابقه معاملاتی بیشتری دارند و چهار گزینه دیگر طی سال ۱۴۰۵ به بازار اضافه شدهاند.
| نماد | نام صندوق | نکته مهم |
|---|---|---|
| نقران | صندوق نقره کهربا | برخورداری از تعهد بازارگردانی بالاتر |
| سیلور | صندوق بازده نقره نوا | سابقه بیشتر و بازارگردان فعال |
| سیمین | صندوق نقره سیمین هوبر | تعهد بازارگردانی قابلتوجه |
| نقرابی | صندوق نقره کهکشان فیروزه | نخستین صندوق نقره ایران |
| نقرین | صندوق نقره نوویرا | صندوق جدیدتر با تعهد متوسط |
| نقرفام | صندوق نقره تابان تمدن | گزینه جدید و نیازمند داده بیشتر |
| نقرسا | صندوق نقره پارسیان | تحت مدیریت مجموعه لوتوس پارسیان |
| سیگلو | صندوق نقره آشنا | جدیدترین صندوق این فهرست |
خیر. جدیدبودن الزاماً بهمعنای کیفیت پایینتر نیست، اما صندوق تازهتأسیس داده کمتری برای ارزیابی بازده، رفتار بازارگردان و حباب دارد. صندوق جدید ممکن است کارمزد رقابتی یا ظرفیت توسعه بالایی داشته باشد، ولی سرمایهگذار محافظهکار بهتر است شکلگیری حجم معاملات پایدار را نیز بررسی کند.
برای رتبهبندی منصفانه نباید فقط بازده چند روز یا چند هفته را ملاک قرار داد. رشد ناشی از حباب مثبت ممکن است با تخلیه حباب به زیان تبدیل شود. گزینههای زیر با تمرکز بر قدرت بازارگردانی، سابقه و امکان معامله روان معرفی میشوند.

نقران با نام صندوق نقره کهربا و مدیریت سبدگردان کاریزما فعالیت میکند. در فهرست بورس کالا، تعهد سفارش خرید و فروش بازارگردان آن از دیگر نمادهای نقره بیشتر است. این ویژگی میتواند فاصله قیمت خرید و فروش را کاهش دهد، هرچند حجم واقعی معاملات باید روزانه بررسی شود.
نقران برای سرمایهگذاری مناسبتر است که نقدشوندگی را در اولویت قرار میدهد. خرید زمانی منطقیتر است که قیمت تابلو نزدیک NAV باشد و حباب مثبت قابلتوجهی وجود نداشته باشد.
سیلور یا صندوق بازده نقره نوا تحت مدیریت سبدگردان بازده است. این نماد از نخستین صندوقهای نقره ایران محسوب میشود و نسبت به گزینههای جدید سابقه بیشتری برای بررسی رفتار قیمت دارد. تعهد بازارگردانی آن نیز در سطح بالایی قرار گرفته است.
سیلور میتواند برای افرادی مناسب باشد که همزمان به سابقه و نقدشوندگی اهمیت میدهند. پیش از خرید باید بازده صندوق با نقره داخلی و انحراف قیمت آن از NAV مقایسه شود.
سیمین یا صندوق نقره سیمین هوبر تحت مدیریت سبدگردان هامرز فعالیت میکند. این نماد همراه نخستین گروه صندوقها وارد بازار شد و تعهد بازارگردانی آن نزدیک به سیلور است.
مزیت سیمین زمانی پررنگ میشود که حباب آن از رقبا کمتر، حجم معاملات مناسب و شکاف قیمت خرید و فروش محدود باشد؛ بنابراین بدون مشاهده داده روز نمیتوان آن را همیشه بالاتر یا پایینتر از سیلور قرار داد.
نقرابی با نام صندوق نقره کهکشان فیروزه و مدیریت سبدگردان توسعه فیروزه، نخستین صندوق تخصصی نقره ایران محسوب میشود. شروع زودتر به معنای سابقه قابلبررسی بیشتر است؛ اما تجربه صف خرید و حباب در ماههای ابتدایی نشان داد محبوبیت بهتنهایی معیار مناسبی برای انتخاب نیست.
نقرابی برای افرادی جذاب است که به سابقه مدیر و ترکیب دارایی توجه دارند، به شرط آنکه پیش از ورود، حباب و عمق سفارشهای خرید و فروش کنترل شود.
این نمادها جدیدترند. نقرین از نظر تعهد بازارگردانی در میان تازهواردها وضعیت قویتری دارد؛ نقرفام و نقرسا تعهدات نزدیک به یکدیگر دارند و سیگلو جدیدترین عضو این بازار است. برای رتبهبندی قطعی این گروه باید حجم معاملات، انحراف از NAV، دارایی تحت مدیریت و عملکرد بازارگردان در چند ماه بررسی شود.
بهترین صندوق های نقره برای سرمایه گذاری لزوماً صندوقهایی نیستند که بیشترین بازده کوتاهمدت را ثبت کردهاند. معیارهای زیر تصویر دقیقتری ارائه میدهند.
NAV ارزش واقعی داراییهای هر واحد را نشان میدهد. حباب صندوق را میتوان با فرمول زیر محاسبه کرد:
حباب صندوق = (قیمت بازار منهای NAV) تقسیم بر NAV ضربدر ۱۰۰
حباب مثبت بالا یعنی سرمایهگذار مبلغی بیشتر از ارزش واقعی داراییها میپردازد. حباب منفی نیز همیشه فرصت خرید نیست و ممکن است ضعف تقاضا یا نگرانی معاملهگران را نشان دهد.
هرچه فاصله قیمت تابلو با NAV بیشتر و تقاضای خرید هیجانیتر باشد، احتمال اصلاح قیمت بدون کاهش ارزش نقره افزایش مییابد. به همین دلیل، خرید صندوق صرفاً بهدلیل تشکیل صف خرید یا بازده گذشته تصمیم مناسبی نیست.
حجم و ارزش معاملات، تعداد سفارشها، فاصله بهترین قیمت خرید و فروش و تعهد بازارگردان را همزمان بررسی کنید. تعهد بالاتر یک امتیاز ساختاری است، اما بیشترین حجم معاملات روزانه را تضمین نمیکند.
نقران از نظر تعهد بازارگردانی یکی از گزینههای قابلبررسی است؛ اما بهترین انتخاب روزانه باید براساس حباب، NAV، حجم معاملات و فاصله قیمت خرید و فروش تعیین شود.
تا ۱۶ تیر ۱۴۰۵، نمادهای نقران، سیلور، سیمین، نقرابی، نقرین، نقرفام، نقرسا و سیگلو در فهرست صندوقهای نقره بورس کالا قرار دارند.
خیر، بازده صندوق به قیمت جهانی نقره، نرخ ارز، عملکرد مدیر، ترکیب دارایی و میزان حباب واحدها وابسته است و احتمال زیان نیز وجود دارد.
حداقل ارزش سفارش در سامانههای بورسی معمولاً ۱۰۰ هزار تومان است؛ اما قیمت هر واحد و مقررات کارگزاری باید در زمان خرید بررسی شود.
صندوق نقره معمولاً نوسان و ریسک بیشتری دارد، درحالیکه صندوق طلا بازار باسابقهتر و عمیقتری دارد. انتخاب میان آنها به میزان ریسکپذیری سرمایهگذار بستگی دارد.
این صندوق میتواند برای تنوعبخشی بلندمدت مناسب باشد؛ مشروط بر آنکه با وزن محدود، خرید پلهای و پس از بررسی حباب و شرایط بازار انتخاب شود.