“نمادهای صندوق های طلا”، نماینده صندوق های سرمایه گذاری قابل معامله ای هستند که عمده دارایی خود را روی «سکه طلا»، «شمش و گواهی سپرده طلا» متمرکز کردهاند و با نمادهایی مانند “طلا، عیار، زر، زرفام و مثقال” در بازار معامله میشوند.
با خرید «نماد صندوق طلا»، سرمایهگذار بدون نگهداری فیزیکی طلا، در نوسانات قیمت طلا و سکه شریک میشود و از زیرساخت شفاف و قانونمند بازار سرمایه بهره میبرد؛ به همین دلیل، نمادهای صندوق طلا در سالهای اخیر به یکی از مهمترین ابزارهای «پوشش ریسک» و «حفظ قدرت خرید» تبدیل شدهاند.
بر اساس دادههای رسمی، خالص ارزش دارایی صندوق های طلا در بازه اول تا ۸ مرداد ۱۴۰۴ به حدود [۱۷۷.۶ همت] رسیده که رشد ملایم اما پایدار این بازار را نشان میدهد.
همچنین در ۱۹ آبان ۱۴۰۴، ارزش معاملات روزانه صندوق های طلا حدود [۴.۳ همت] ثبت شده است که بیانگر نقدشوندگی قابل توجه نمادهای صندوق های طلا در بورس است.
در بخشی از سال ۱۴۰۴، بازدهی برخی صندوق های طلا از مرز [۴۰%] عبور کرده و همزمان قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز رشد قابلتوجهی را تجربه کرده است؛ امری که اهمیت نقش صندوق های طلا را برای سرمایهگذاران ریسکگریز و ریسکپذیر تقویت میکند.
| شاخص کلیدی در سال ۱۴۰۴ | مقدار تقریبی |
|---|---|
| خالص ارزش دارایی صندوق های طلا | ۱۷۷.۶ همت |
| ارزش معاملات روزانه (نمونه ۱۹ آبان) | ۴.۳ همت |
این آمار نشان میدهد نمادهای صندوق طلا در بورس برای افرادی که بهدنبال سرمایهگذاری شفاف، قابل معامله آنلاین، با امکان شروع با سرمایه کمتر و پوشش تورم هستند، به ابزاری راهبردی تبدیل شده است.
مشروط بر آنکه سرمایهگذار پیش از انتخاب هر نماد، به دقت نقدشوندگی، ترکیب دارایی، حباب قیمتی و سابقه عملکرد صندوق را بررسی کند.
صندوق طلا (صندوق سرمایه گذاری مبتنی بر طلا)، نوعی صندوق سرمایه گذاری قابل معامله در بورس است که به جای اینکه شما خود سکه یا طلای فیزیکی را بخرید، واحدهای این صندوق را میخرید.
پشتوانه اصلی این صندوق ها معمولاً سکه طلا (مثل سکه تمام بهار آزادی) یا سپرده های طلاست و مدیر صندوق موظف است بخش عمده دارایی صندوق را طبق امیدنامه، روی طلا یا اوراق مبتنی بر طلا سرمایهگذاری کند.
بنابراین به جای اینکه درگیر خرید طلا، نگهداری، ریسک سرقت و هزینه اجرت و مالیات شوید، با خرید نمادهای صندوق طلا در بورس در نوسانات قیمت طلا شریک میشوید.
برای درک بهتر، میتوانیم صندوق طلا و خرید مستقیم سکه/طلای فیزیکی را از چند زاویه مهم مقایسه کنیم:
1. میزان سرمایه موردنیاز
خرید سکه و طلا: معمولاً نیاز به سرمایه نسبتاً بالا دارد؛ مثلاً برای خرید حتی یک سکه تمام، باید چند میلیون تومان (بسته به قیمت روز) پرداخت کنید.
صندوق طلا: میتوانید با مبلغهای خیلی کمتر (حتی معادل کسری از قیمت یک سکه) وارد شوید؛ چون واحدهای صندوق معمولاً قیمت پایینتر و انعطافپذیرتری دارند.
2. نقدشوندگی (راحتی خرید و فروش)
سکه و طلا: برای فروش باید به صرافی، طلافروشی یا بازار مراجعه کنید؛ ممکن است کمی زمانبر، و وابسته به شرایط بازار فیزیکی باشد.
صندوق طلا: مثل سهام، در ساعات معاملاتی بورس با چند کلیک قابل خرید و فروش است؛ اگر نماد صندوق طلا حجم معاملات خوبی داشته باشد، نقدشوندگی معمولاً بالاست.
3. هزینهها و کارمزدها
سکه و طلا: هنگام خرید، اجرت ساخت، کارمزد، مالیات بر ارزش افزوده و اختلاف قیمت خرید و فروش (اسپرد) را میپردازید.
صندوق طلا: کارمزد خرید و فروش مثل سایر اوراق بورسی است و اجرت ساخت یا مالیات فیزیکی طلا را ندارید؛ البته صندوق، کارمزد مدیریت و هزینههای صندوق را بهطور غیرمستقیم از داراییها کسر میکند که در قیمت واحدها لحاظ میشود.
4. ریسک سرقت و نگهداری
سکه و طلا: باید در خانه، گاوصندوق یا صندوق امانات بانک نگهداری شود؛ ریسک سرقت و هزینه نگهداری وجود دارد.
صندوق طلا: شما دارایی فیزیکی در خانه ندارید؛ دارایی شما بهصورت اوراق در کد بورسی ثبت میشود و نیاز به نگهداری فیزیکی نیست.
5. شفافیت و رصد عملکرد
سکه و طلا: فقط قیمت بازار را میبینید؛ اطلاعات دیگری از مدیریت یا پشتوانه ندارید.
صندوق طلا:
گزارشهای دورهای؛
ترکیب داراییها و عملکرد گذشته از طریق سایتهای رسمی و سامانههای بورسی قابل مشاهده است. این شفافیت به تصمیمگیری بهتر کمک میکند.
6. تنوعسازی سرمایهگذاری
خرید مستقیم طلا: عموماً تمام پول روی یک دارایی (مثلاً فقط سکه) متمرکز میشود.
صندوق طلا: مدیر صندوق میتواند بخشی را روی سکه طلا، بخشی را روی اوراق مبتنی بر طلا و سپردههای بانکی بگذارد؛ این تنوع، ریسک را تعدیل میکند.
نمادهای صندوق طلا معمولاً برای این دسته از افراد گزینه بهتری هستند:
کسانی که سرمایه کمی دارند و نمیتوانند سکه یا طلای فیزیکی بخرند، اما میخواهند از رشد قیمت طلا جا نمانند؛
افرادی که حوصله دردسر نگهداری طلا و ریسک سرقت را ندارند و ترجیح میدهند داراییشان فقط در پرتفوی بورسیشان ثبت شود؛
مبتدیها در بازار طلا که دانش تخصصی برای خرید طلا، تشخیص اصل و فرع، اجرت، حباب و… ندارند و میخواهند مدیریت سرمایهگذاری را به یک صندوق بسپارند؛
سرمایهگذاران میانمدت و بلندمدت که دنبال پوشش تورم و داشتن یک دارایی نسبتا امن در کنار سهام و سایر سرمایهگذاریها هستند؛
کسانی که به دنبال تنوعبخشی به سبد سرمایهگذاریاند و میخواهند بخشی از پرتفویشان را به طلا (بدون خرید فیزیکی) اختصاص دهند.

در حال حاضر چندین صندوق طلا قابل معامله (ETF) در بورس و بورس کالا فعالاند که هرکدام با یک نماد اختصاصی معامله میشوند. این صندوق ها اغلب روی گواهی سپرده سکه، شمش طلا یا طلای ۱۸ عیار سرمایهگذاری میکنند و بخش کمی را هم به اوراق با درآمد ثابت اختصاص میدهند.
در ادامه، مهمترین نماد های صندوق های طلا در بورس را یکجا میبینید.
نمادها ممکن است در آینده بیشتر شوند، اما اینها معروفترین و پرتکرارترین صندوق های طلا در بازار فعلی هستند.
| نام صندوق سرمایه گذاری طلا | نماد بورسی | نکته کوتاه درباره دارایی اصلی |
|---|---|---|
| صندوق سرمایه پشتوانه طلای لوتوس پارسیان | طلا | تمرکز روی طلای ۱۸ عیار |
| صندوق طلای کیان | گوهر | سکه + طلا + اوراق کمریسک |
| صندوق سرمایه گذاری پشتوانه طلای مفید | عیار | گواهی سپرده سکه و شمش |
| صندوق پشتوانه سکه طلای زرافشان امید ایرانیان | زر | سکه طلا |
| صندوق سرمایه گذاری طلای کیمیای زرین کاردان | گنج | شمش و طلای ۱۸ عیار |
| صندوق سرمایه گذاری مبتنی بر طلای صبا | نفیس | اوراق مبتنی بر طلا |
| صندوق سرمایه گذاری طلای زرفام آشنا | زرفام | سبد متنوع طلایی |
| صندوق سرمایه گذاری زرین آگاه | مثقال | گواهی سپرده سکه |
| صندوق سرمایه گذاری تابان تمدن در اوراق مبتنی بر طلا | تابش | اوراق طلا (ETF) |
| صندوق سرمایه گذاری زاگرس (طلا) | جواهر | تمرکز بر شمش طلا |
| صندوق سرمایه گذاری آسمان آلتون | آلتون | صندوق نوپا مبتنی بر طلا |
به طور کلی، صندوق های طلا را میتوان از نظر دارایی پایه به دو گروه اصلی تقسیم کرد:
دارایی اصلی: گواهی سپرده سکه طلا (مثل سکه تمام بهار آزادی)؛
رفتار قیمتی: بازدهی آنها معمولاً بسیار نزدیک به قیمت سکه بازار است؛
مناسب برای: کسانی که میخواهند دقیقاً شبیه نگهداری سکه، از نوسان سکه سود بگیرند، بدون خرید فیزیکی.
دارایی اصلی: شمش طلا، طلای ۱۸ عیار، ترکیب سکه و اوراق مبتنی بر طلا + کمی اوراق با درآمد ثابت؛
رفتار قیمتی: بازدهی آنها بیشتر به قیمت کلی طلا (شمش، طلای ۱۸ عیار) وابسته است و ممکن است کمی با سکه فرق داشته باشد؛
مناسب برای: کسانی که میخواهند بیشتر به خود طلا (نه حباب سکه) و همزمان کمی ثبات بیشتر از طریق اوراق کمریسک دسترسی داشته باشند.
نمادهای صندوق طلا در بورس را میتوان براساس افق زمانی سرمایهگذاری به دو گروه کلی تقسیم کرد:
برای سرمایه گذاری کوتاه مدت (چند روز تا چند ماه)، صندوق هایی مناسبترند که حجم و ارزش معاملات روزانه بالاتری دارند، فاصله قیمت آنها با NAV کم است و نوسان قیمتشان همگام با نوسانات روزانه طلا و سکه باشد؛ این ویژگیها باعث میشود بتوان واحدهای صندوق را سریع و با هزینه کمتر خرید و فروش کرد.
در مقابل، برای سرمایه گذاری میان مدت و بلندمدت (چند ماه تا چند سال)، بهتر است سراغ نمادهای صندوق طلا با سابقه فعالیت بیشتر، عملکرد تاریخی قابل قبول، مدیریت معتبر و ترکیب دارایی شفاف برویم؛ صندوق هایی که بخش عمده دارایی آنها روی طلا و بخشی روی اوراق کمریسک است، معمولاً برای پوشش تورم و نگهداری بلندمدت مناسبتر هستند.
به طور خلاصه، برای کوتاهمدت بیشتر به نقدشوندگی و نوسان توجه کنید و برای بلندمدت به سابقه، ترکیب دارایی و کیفیت مدیریت صندوق.
تفاوت اصلی نمادهای صندوق طلا به سه چیز برمیگردد:
همین عوامل باعث میشود هر نماد صندوق طلا از نظر میزان ریسک، نوسان قیمت، بازدهی و نقدشوندگی با بقیه فرق داشته باشد و نتایج متفاوتی برای سرمایهگذار بسازد.
برای مقایسه بازده تاریخی نمادهای صندوق طلا، باید عملکرد آنها را در بازههای زمانی مختلف مثل سهماهه، ششماهه و یکساله بررسی کنیم.
معمولاً صندوقهایی که در دورههای مختلف، بازدهی پایدارتر و نزدیک به بازدهی طلا داشتهاند و در ریزشهای بازار کمتر افت کردهاند، گزینههای قابلاعتمادتری محسوب میشوند.
توجه به این نکته مهم است که بازده گذشته، تضمینی برای تکرار همان عملکرد در آینده نیست، اما تصویر خوبی از کیفیت مدیریت صندوق میدهد.
سرمایه گذاری در نمادهای صندوق طلا با ریسکهایی مثل نوسان شدید قیمت طلا، احتمال ایجاد حباب قیمتی در واحدهای صندوق، کاهش بازده به دلیل کارمزدها و هزینههای صندوق و ریسکهای عمومی بازار مالی مانند تصمیمات ناگهانی اقتصادی و سیاسی همراه است.
اگرچه این صندوق ها به طور کلی از نظر نگهداری، ریسک سرقت و جعل را ندارند، اما همچنان ممکن است ارزش واحدهای آنها در کوتاهمدت دچار نوسان قابلتوجه شود.
نقدشوندگی یعنی اینکه بتوانید واحدهای صندوق طلا را به سرعت و با اختلاف کم نسبت به قیمت روز بخرید یا بفروشید.
صندوقهایی که حجم و ارزش معاملات روزانه بالاتری دارند، صفهای خرید و فروش منطقیتری تشکیل میدهند و سرمایهگذار در زمان نیاز راحتتر میتواند از آنها خارج شود.
نقدشوندگی بالا مخصوصاً برای افرادی که افق کوتاهمدت دارند یا ممکن است به پول خود زودتر نیاز پیدا کنند، اهمیت زیادی دارد.
برای انتخاب بهترین نماد صندوق طلا در بورس، نباید فقط به اسم صندوق یا تبلیغات توجه کرد. مهم این است که ببینید هر نماد از نظر نقدشوندگی، ترکیب دارایی، عملکرد گذشته و میزان ریسک، چقدر با هدف و شخصیت سرمایهگذاری شما هماهنگ است. در واقع، «بهترین نماد» برای هر فرد ممکن است متفاوت باشد!
مهمترین مواردی که باید بررسی کنید:
حجم و ارزش معاملات روزانه
هرچه معاملات روزانه یک نماد بیشتر باشد، نقدشوندگی آن بالاتر است و راحتتر میتوانید واحدهای صندوق را بخرید و بفروشید؛ این موضوع برای سرمایهگذاری کوتاهمدت بسیار مهم است.
فاصله قیمت با NAV (حباب قیمتی)
قیمت واحد صندوق را با NAV آن مقایسه کنید. اگر اختلاف زیاد باشد، یعنی صندوق در قیمت بالاتری نسبت به ارزش واقعی داراییهایش معامله میشود و ریسک خرید در قیمت گرانتر وجود دارد.
نماد صندوق طلا، اسم بورسی یک صندوق سرمایهگذاری مبتنی بر طلاست که واحدهای آن مثل سهام در بورس خرید و فروش میشود.
بدون نگهداری فیزیکی طلا، با سرمایه کمتر در نوسان قیمت طلا شریک میشوید و ریسک سرقت، اجرت و دردسر فروش فیزیکی را ندارید.
معمولاً با مبالغ نسبتاً کم (حتی چند صد هزار تومان، بسته به قیمت هر واحد) میتوان واحدهای صندوق طلا خرید.
هم برای کوتاهمدت (نوسانگیری) و هم میانمدت و بلندمدت؛ به شرط هماهنگی با استراتژی و ریسکپذیری شما.
حجم معاملات، فاصله قیمت با NAV، ترکیب دارایی، سابقه عملکرد و اعتبار مدیریت صندوق را بررسی کنید.
از طریق سامانه آنلاین کارگزاری، مانند خرید و فروش سهام؛ نماد صندوق را جستوجو و سفارش خرید یا فروش ثبت میکنید.