کمترین نرخ تورم در جهان فقط یک عدد در جدولهای اقتصادی نیست؛ این شاخص درباره “قدرت خرید”، “سیاست پولی”، “نرخ بهره”، “ارزش ارز” و «شرایط بازار فارکس» اطلاعات مهمی ارائه میدهد.
برای پاسخ به پرسش «کدام کشور کمترین نرخ تورم را دارد؟» باید بدانید طبق دادههای آماری، کمترین نرخ تورم در جهان در “سال 2026″، براساس پیشبینی «شاخص قیمت مصرف کننده» صندوق بینالمللی پول، به “کاستاریکا با نرخ منفی [0.4%]“ تعلق دارد.
پس از آن “نیجر با [0.4%]” و چاد، سوئیس و لیختناشتاین هرکدام با [0.5%] قرار میگیرند. در بهروزرسانی ژوئیه 2026، متوسط تورم جهانی [4.7%] پیشبینی شده است.
بااینحال، عدد پایینتر همیشه به معنای اقتصاد سالمتر نیست؛ تورم منفی گاهی از ضعف تقاضا یا رکود خبر میدهد. در ادامه، رتبهبندی “کمترین نرخ تورم کشورها”، عوامل آن، تفاوت تورم پایین با کاهش تورم و جایگاه ایران بررسی میشود. همچنین کاربرد “دادههای CPI در تحلیل فارکس” را توضیح میدهیم.
نرخ تورم درصد تغییر سطح عمومی قیمتها در یک بازه مشخص است. رایجترین معیار، شاخص قیمت مصرف کننده یا CPI است که هزینه سبدی از مخارج خانوار را دنبال میکند.
اگر CPI از ۱۰۰ به ۱۰۳ برسد، تورم دوره ۳ درصد است. بانک جهانی دادههای تورم مصرف کننده کشورها را بر همین مبنا منتشر میکند.
برای مقایسه کشورها باید شاخص و دوره یکسان باشد. «تورم ماهانه» تغییر نسبت به ماه قبل، «تورم نقطهبهنقطه» تغییر نسبت به ماه مشابه سال قبل و «تورم متوسط سالانه» تغییر میانگین دوازدهماهه را نشان میدهد.
جدول مقاله بر پیشبینی تورم متوسط ۲۰۲۶ مبتنی است و با آخرین نرخ ماهانه کشورها قابلمقایسه نیست.
کاهش تورم یا Disinflation یعنی قیمتها همچنان افزایش مییابند، اما سرعت افزایش کمتر شده است؛ برای مثال، تورم از ۵ به ۲ درصد میرسد.
تورم منفی یا Deflation به معنای کاهش سطح عمومی قیمتهاست. این تمایز مهم است، زیرا «کمترین نرخ تورم» ممکن است عددی منفی باشد، درحالیکه ثبات پایدار قیمتها معمولاً با تورم مثبت و کم تعریف میشود.
طبق خروجی شاخص PCPIPCH در دیتابیس آوریل ۲۰۲۶، کاستاریکا با منفی ۰.۴ درصد کمترین نرخ را دارد. اگر فقط کشورهای دارای تورم مثبت را در نظر بگیریم، نیجر با ۰.۴ درصد نخست است. در میان اقتصادهای پیشرفته نیز سوئیس و لیختناشتاین با ۰.۵ درصد پایینترین نرخ پیشبینیشده را دارند.
جدول کشورهای دارای کمترین تورم در سال ۲۰۲۶:
| رتبه | کشور | تورم متوسط پیشبینیشده ۲۰۲۶ |
|---|---|---|
| ۱ | کاستاریکا | ۰.۴- درصد |
| ۲ | نیجر | ۰.۴ درصد |
| ۳ | چاد | ۰.۵ درصد |
| ۴ | سوئیس | ۰.۵ درصد |
| ۵ | لیختناشتاین | ۰.۵ درصد |
| ۶ | سنت وینسنت و گرنادینها | ۰.۹ درصد |
| ۷ | تایلند | ۰.۹ درصد |
| ۸ | آروبا | ۱.۲ درصد |
| ۹ | چین | ۱.۲ درصد |
| ۱۰ | مراکش | ۱.۳ درصد |
| ۱۱ | گرنادا | ۱.۳ درصد |
| ۱۲ | پاناما | ۱.۴ درصد |
این رتبهبندی پیشبینی است، نه نتیجه نهایی سال. شوک قیمت نفت و غذا، نرخ ارز یا سیاست مالی میتواند عدد واقعی را تغییر دهد. همچنین تورم پایین الزاماً با قدرت خرید و رفاه بیشتر برابر نیست؛ درآمد، بیکاری و رشد نیز مهماند.
خیر. تورم پایین و باثبات به برنامهریزی خانوارها و کسبوکارها کمک میکند، اما منفیشدن مداوم تورم میتواند به دیفلیشن تبدیل شود. در این وضعیت، مصرفکننده خرید را به امید قیمت پایینتر عقب میاندازد، درآمد شرکتها کاهش مییابد و بار واقعی بدهیها سنگینتر میشود.
به همین دلیل، بانکهای مرکزی بزرگ تورم صفر را هدف نمیگیرند. فدرال رزرو آمریکا نرخ ۲ درصدی بر مبنای شاخص PCE را سازگار با ثبات قیمتها میداند و بانک مرکزی اروپا نیز هدف متقارن ۲ درصدی در میانمدت دارد.

تورم مطلوب معمولاً باید:
کمترین نرخ تورم کشورها معمولاً حاصل ترکیب سیاست پولی، تقاضای داخلی، نرخ ارز، قیمت انرژی، واردات و شرایط تولید است.
اعتبار بانک مرکزی، کنترل کسری بودجه، ثبات بانکی و زنجیره تأمین متنوع به مهار انتظارات تورمی کمک میکنند. ارز قوی نیز هزینه واردات را کاهش میدهد، هرچند میتواند صادرات را تضعیف کند.
کاهش قیمت مواد غذایی پس از بهبود محصول کشاورزی یا مقایسه با پایه قیمتی بالای سال قبل میتواند تورم را موقتاً منفی کند.
بنابراین قرارگرفتن نیجر یا چاد در انتهای جدول الزاماً به معنای ساختار باثباتتر از سوئیس نیست. در چین نیز تورم نزدیک صفر میتواند با ضعف مصرف و مازاد ظرفیت تولید همراه باشد. IMF تورم چین در ۲۰۲۶ را ۱.۲ درصد پیشبینی کرده است.
اقتصادهای کمتورم ساختارهای یکسانی ندارند و هر کشور ممکن است به دلایل متفاوتی با رشد محدود قیمتها مواجه شود.
در برخی کشورها، اعتبار بانک مرکزی، ثبات پول ملی و سیاست های مالی منضبط باعث کنترل تورم شده است؛ درحالیکه در بعضی اقتصادها، کاهش تقاضای داخلی، افت قیمت واردات یا رکود اقتصادی نرخ تورم را به نزدیکی صفر یا حتی محدوده منفی رسانده است.
به همین دلیل، برای ارزیابی وضعیت کشورهای دارای کمترین نرخ تورم، باید علاوه بر عدد نهایی، عوامل اقتصادی مؤثر بر آن نیز بررسی شوند.
صندوق بینالمللی پول متوسط تورم سوئیس را برای ۲۰۲۵ حدود ۰.۲ درصد و برای ۲۰۲۶ حدود ۰.۵ درصد برآورد کرده است. قدرت فرانک، ثبات مالی و اعتبار بانک مرکزی در کنترل قیمتها نقش دارند؛ البته فرانک بسیار قوی میتواند فشار ضدتورمی ایجاد کند.
پاناما در برآورد ۲۰۲۵ تورم صفر دارد. استفاده از دلار آمریکا میتواند نوسان تورم داخلی را محدود کند، اما استقلال سیاست پولی را کاهش میدهد. برونئی نیز با تورم منفی ۰.۳ درصد همچنان به واردات و قیمت نفت وابسته است.
در سری تاریخی WEO که از سال ۱۹۸۰ آغاز میشود، کمترین متوسط تورم ایران ۴.۴ درصد در سال ۱۹۸۵ است. در دوره معاصر نیز سال ۲۰۱۶ با نرخ ۶.۸ درصد یکی از پایینترین مقادیر بوده است. این نتیجه فقط به دامنه زمانی دیتابیس IMF مربوط میشود و نباید کل تاریخ اقتصادی ایران تلقی شود.
شرایط کنونی فاصله زیادی با آن دوره دارد. برآورد WEO برای متوسط تورم ایران در ۲۰۲۵ حدود ۵۰.۹ درصد و پیشبینی ۲۰۲۶ حدود ۶۸.۹ درصد است. صفحه کشوری IMF نیز نرخ ۶۸.۹ درصد را برای ۲۰۲۶ نمایش میدهد!
| اقتصاد | تورم ۲۰۲۵ | پیشبینی ۲۰۲۶ |
|---|---|---|
| ایران | ۵۰.۹٪ | ۶۸.۹٪ |
| جهان | ۴.۱٪ | ۴.۴٪ |
| اقتصادهای پیشرفته | ۲.۵٪ | ۲.۸٪ |
| سوئیس | ۰.۲٪ | ۰.۵٪ |
| کاستاریکا | ۰.۱-٪ | ۰.۴-٪ |
این مقایسه نشان میدهد فاصله ایران فقط با کشور دارای کمترین نرخ تورم نیست؛ شکاف آن با میانگین جهانی نیز بسیار زیاد است. صندوق بینالمللی پول انتظار دارد تورم جهانی در ۲۰۲۶ اندکی افزایش یابد و در ۲۰۲۷ دوباره نزولی شود، اما مسیر کشورها یکسان نخواهد بود.
براساس پیشبینی متوسط سال ۲۰۲۶، کاستاریکا با تورم منفی ۰.۴ درصد پایینترین نرخ را دارد.
نیجر با تورم پیشبینیشده ۰.۴ درصد، کمترین نرخ مثبت را در رتبهبندی سال ۲۰۲۶ دارد.
تورم منفی کوتاهمدت ممکن است قدرت خرید را افزایش دهد، اما تداوم آن میتواند باعث تعویق خرید، کاهش درآمد شرکتها، افت سرمایهگذاری و افزایش بار واقعی بدهی شود.
در سری WEO صندوق بینالمللی پول از سال ۱۹۸۰، کمترین تورم متوسط ایران ۴.۴ درصد در سال ۱۹۸۵ بوده است. تورم سال ۲۰۱۶ نیز با ۶.۸ درصد از پایینترین مقادیر دوره معاصر محسوب میشود.
ثبات اقتصادی، اعتبار بانک مرکزی، قدرت فرانک، واردات ارزانتر و انتظارات تورمی کنترلشده از عوامل مهم پایینبودن تورم سوئیس هستند.
تورم انتظارات مربوط به نرخ بهره را تغییر میدهد. تورم بالاتر ممکن است احتمال سیاست پولی انقباضی را افزایش دهد، درحالیکه تورم بسیار پایین میتواند زمینه کاهش نرخ بهره و تضعیف ارز را فراهم کند.